Modest Musorgski - Obrazki z wystawy (orkiestracja: Maurice Ravel)
„Obrazki z wystawy”, pierwotnie skomponowane przez Modesta Musorgskiego (1839 – 1881) jako rozbudowany, dziesięcioczęściowy cykl miniatur fortepianowych, pozostają do dziś jego najsłynniejszym dziełem – choć ogromną część swojej popularności zawdzięczają Maurice’owi Ravelowi (1875 – 1937). Pół wieku po powstaniu oryginalnego utworu, francuski kompozytor opracował go na wielką orkiestrę symfoniczną, przekształcając utwór w olśniewający popis barw, katapultując go do kanonu repertuaru koncertowego.
Musorgski nie doczekał triumfu orkiestrowej wersji swojego arcydzieła. Jej prawykonanie odbyło się 19 października 1922 roku i spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem zarówno publiczności, jak i krytyki. Zachwycano się nie tylko oryginalnością i wyobraźnią muzyczną kompozytora, lecz także mistrzostwem i finezją orkiestracji Ravela. Od tamtej pory utwór niezmiennie należy do najbardziej ukochanych przez melomanów pozycji światowej literatury symfonicznej.
„Obrazki z wystawy” stanowią muzyczną odpowiedź Musorgskiego na pośmiertną wystawę prac jego przyjaciela – malarza, architekta i scenografa Wiktora Hartmanna. Kompozytor przełożył na język dźwięków dziesięć najbardziej sugestywnych dzieł artysty, tworząc cykl o niezwykłej sile obrazowania. Jednocześnie wprowadził do narracji własną obecność w postaci powracającej „Promenady” – muzycznego motywu-przewodnika, który prowadzi słuchacza przez galerię. Zatrzymujemy się przy „Gnomie” – groteskowym karle; kontemplujemy melancholijny „Stary zamek” – podziwiany niegdyś przez Hartmanna podczas jego włoskich podróży; przysłuchujemy się dziecięcym zabawom w „Tuileries” – pięknym ogrodzie nieopodal Luwru; obserwujemy mozolny przemarsz zwierząt ciągnących wóz w „Bydle”; podziwiamy lekkość „Tańca kurcząt w skorupkach” – wdzięczne scherzo nawiązujące do kostiumów z baletu Trilby; spotykamy polskich Żydów „Samuela Goldenberga i Szmula”; uczestniczymy w kłótni kobiet na „Targu w Limoges”; schodzimy do mrocznych paryskich „Katakumb”; stajemy przed baśniową „Chatką na kurzej nóżce” – domostwie strasznej Baby Jagi, by wreszcie z zachwytem spojrzeć na monumentalną wizję „Wielkiej bramy kijowskiej” – śmiałego, architektonicznego projektu, który nigdy nie został zrealizowany.
Geniusz Musorgskiego i jego niezwykła zdolność malowania świata dźwiękiem inspirowały kolejne pokolenia twórców. Powstało kilkadziesiąt różnych opracowań orkiestrowych fortepianowego arcydzieła. Żadne jednak nie dorównuje kunsztem, kolorytem i precyzją wersji Ravela. To najbardziej znana symfoniczna osłona kompozycji, która od ponad stulecia niezmiennie fascynuje i porusza słuchaczy.
„Obrazki z wystawy” stanowią muzyczną odpowiedź Musorgskiego na pośmiertną wystawę prac jego przyjaciela – malarza, architekta i scenografa Wiktora Hartmanna. Kompozytor przełożył na język dźwięków dziesięć najbardziej sugestywnych dzieł artysty, tworząc cykl o niezwykłej sile obrazowania. Jednocześnie wprowadził do narracji własną obecność w postaci powracającej „Promenady” – muzycznego motywu-przewodnika, który prowadzi słuchacza przez galerię. Zatrzymujemy się przy „Gnomie” – groteskowym karle; kontemplujemy melancholijny „Stary zamek” – podziwiany niegdyś przez Hartmanna podczas jego włoskich podróży; przysłuchujemy się dziecięcym zabawom w „Tuileries” – pięknym ogrodzie nieopodal Luwru; obserwujemy mozolny przemarsz zwierząt ciągnących wóz w „Bydle”; podziwiamy lekkość „Tańca kurcząt w skorupkach” – wdzięczne scherzo nawiązujące do kostiumów z baletu Trilby; spotykamy polskich Żydów „Samuela Goldenberga i Szmula”; uczestniczymy w kłótni kobiet na „Targu w Limoges”; schodzimy do mrocznych paryskich „Katakumb”; stajemy przed baśniową „Chatką na kurzej nóżce” – domostwie strasznej Baby Jagi, by wreszcie z zachwytem spojrzeć na monumentalną wizję „Wielkiej bramy kijowskiej” – śmiałego, architektonicznego projektu, który nigdy nie został zrealizowany.
Geniusz Musorgskiego i jego niezwykła zdolność malowania świata dźwiękiem inspirowały kolejne pokolenia twórców. Powstało kilkadziesiąt różnych opracowań orkiestrowych fortepianowego arcydzieła. Żadne jednak nie dorównuje kunsztem, kolorytem i precyzją wersji Ravela. To najbardziej znana symfoniczna osłona kompozycji, która od ponad stulecia niezmiennie fascynuje i porusza słuchaczy.
Więcej na temat: Repertuar
