Józef Wiłkomirski - wspomnienie

AKTUELLES | 07-08-2020
Józef Wiłkomirski – wielki artysta, wiolonczelista i dyrygent, wieloletni dyrektor Filharmonii w Szczecinie oraz założyciel Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu, patriota – uczestnik Powstania Warszawskiego, społecznik i człowiek kultury. Maestro był prawdziwym erudytą o wielkim poczuciu humoru, odszedł 1 sierpnia 2020 r., w wieku 94 lat.

Dzieciństwo i wojna


Urodził się 15 maja 1926 r. w Kaliszu w rodzinie o dużych tradycjach muzycznych. Syn Alfreda Wiłkomirskiego (skrzypka, altowiolisty, pedagoga) i Doroty z d. Temkin (pianistki), brat Wandy (skrzypaczki, pedagoga) oraz przyrodni brat Kazimierza (wiolonczelisty, dyrygenta, pedagoga), Michała (skrzypka, altowiolisty, pedagoga) i Marii (pianistki, pedagoga). W dzieciństwie uczył się gry na wiolonczeli, którą kontynuował podczas okupacji, przed wojną uczęszczał do Konserwatorium Muzycznego Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi.

Józef Wiłkomirski walczył jako żołnierz podziemnej Armii Krajowej i był uczestnikiem Powstania Warszawskiego w 1944 r. W konspiracji nosił pseudonim „Szłom". Podczas Powstania Warszawskiego jako żołnierz Batalionu „Gustaw-Harnaś" walczył na Śródmieściu Północnym i Południowym. Jako strzelec dosłużył się stopnia kaprala. Był też więźniem stalagu Sandbostel.

Po wojnie studiował w Łodzi historię i archeologię oraz dyrygenturę w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej u Zdzisława Górzyńskiego i Włodzimierza Ormickiego oraz w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Studia dyrygenckie kontynuował u Waleriana Bierdiajewa.

Józef Wiłkomirski w Szczecinie


Lata 1957-1971 były dla Maestro okresem intensywnej działalności związanej z Filharmonią w Szczecinie. Pełnił tu najpierw funkcję kierownika artystycznego, a później dyrektora naczelnego. Jego kadencja trwała czternaście lat i uchodzi za jedną z bardziej udanych w historii naszej instytucji. Z inicjatywy Józefa Wiłkomirskiego Filharmonia zyskała nowo wyremontowaną salę z lepszą akustyką, izolującą od hałasów zewnętrznych oraz obecnego patrona – Mieczysława Karłowicza. Do jego niepodważalnych zasług zaliczyć można również powiększenie składu orkiestry, zakup nowych instrumentów, w tym pierwszego fortepianu koncertowego Steinwaya i harfy, podwyższenie kwalifikacji muzyków, co przyczyniło się do poszerzenia repertuaru i umożliwiło zapraszanie czołowych muzyków polskich i zagranicznych na koncerty do Szczecina. Wiłkomirski licznie koncertował ze szczecińskimi Filharmonikami w innych miastach Pomorza Zachodniego, a w latach 60-tych rozpoczął stałą współpracę z miastem Neusterltiz i Neubrandenburg w ówczesnym NRD, co zaowocowało wielokrotną wymianą orkiestr i dyrygentów i w znacznym stopniu przyczyniło się do podnoszenia poziomu artystycznego naszej orkiestry. Ówczesne osiągnięcia Józefa Wiłkomirskiego i sukcesy stały się trwałym dorobkiem całej Filharmonii.

Wiłkomirski był również społecznikiem zaangażowanym w kulturalny rozwój miasta, organizował wiele corocznych szczecińskich cykli poświęconych muzyce, m.in. „Rok Muzyki Klasycznej”, „Rok Muzyki Romantycznej”, „Muzyka XX wieku”, „500 lat muzyki polskiej”, „Rok Karola Szymanowskiego”, „Impresjonizm w muzyce”, „Spotkania z melodią”, „Młodzi polscy wirtuozi”. Prowadził też prelekcje podczas cyklicznych koncertów „Przy świecach i kawie” w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, które notabene były zasługą Filharmonii, tam bowiem odbyły się pierwsze koncerty z tego cyklu.

Maesto spełniał się także w roli kompozytora, jest autorem kilkudziesięciu utworów muzycznych, z których ponad 20 skomponował w Szczecinie, w tym zaginioną „Kantatę o Szczecinie”, a także „Stelę 70”, utwór dedykowany ofiarom Grudnia 1970 roku.

W Szczecinie poza aktywnością muzyczną, zajmował się także działalnością publicystyczną. Na początku lat 60. pisał felietony muzyczne dla „Głosu Szczecińskiego”, później publikował także artykuły krytyczno-polemiczne w „Ruchu Muzycznym” i w „Polityce”. Był także jednym z założycieli Szczecińskiego Towarzystwa Kultury, potem jego wiceprzewodniczącym. W 1967 roku został delegatem województwa szczecińskiego na Kongres Kultury Polskiej.

1978 r. stworzył Filharmonię Sudecką w Wałbrzychu i był dyrektorem tej instytucji do 2005 roku. W ciągu swojej długiej kariery artystycznej za pulpitem dyrygenckim spędził ponad 55 lat. Dyrygował we wszystkich filharmoniach w Polsce, a także w Teatrze Wielkim w Warszawie, w Operze Wrocławskiej i Zespole Ludowym Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Maestro dyrygował ponad 1600 koncertami w 24 krajach Europy, Azji i Ameryki. Ponad 40 lat kierował filharmoniami w Polsce.

Wśród wielu odznaczeń i nagród których był laureatem, w 1998 roku Józef Wiłkomirski został uhonorowywany Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Cześć jego pamięci!


VIDEOS UND FOTOS

April 2025
01 APR, Di, 19:00 - PAWEŁ DOMAGAŁA – HOTELOWE PIOSENKIkoncert zewnętrzny
02APR '25Mi, 19:00
KAMMERKONZERTE | Misterioso 2024/2025Bach historischKammerkonzert
03APR '25Do, 10:00
Schulkonzerte 2024/2025Oben-unten – sei wie KarłowiczSchulkonzertfür Schüler der Grundschulen
03APR '25Do, 12:00
Schulkonzerte 2024/2025Oben-unten – sei wie KarłowiczSchulkonzertfür Schüler der Grundschulen
03 APR, Do, 19:00 - KASIA KOWALSKA – 30 LAT GEMINIkoncert zewnętrzny
04APR '25Fr, 14:00
04APR '25Fr, 15:00
04APR '25Fr, 19:00
GÄSTE IN DER PHILHARMONIE IN SZCZECINSo klingt die JugendSinfonisches Konzert
05APR '25Sa, 09:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 1 bis 2 Jahren mit Begleitpersonen
05APR '25Sa, 10:30
RANIUTTOWorkshops für Kinder im Alter von 3 bis 4 Jahren mit Begleitpersonen
05APR '25Sa, 12:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 5 bis 6 Jahren mit Begleitpersonen
05APR '25Sa, 12:00
05APR '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
06APR '25So, 11:00
Akademie für junge Musikfreunde | Lehrreiche FamilienkonzerteAuf den Spuren der perkussiven AusreißerKonzertfür Kinder mit Begleitpersonen
06APR '25So, 12:00
06APR '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
06 APR, So, 18:00 - MEISINGER: Spanish Nightkoncert zewnętrzny
07APR '25Mo, 10:00
Donuta entdecktKammerkonzertfür Kinder im Vorschul- und frühen Schulalter
07APR '25Mo, 12:00
Donuta entdecktKammerkonzertfür Kinder im Vorschul- und frühen Schulalter
07 APR, Mo, 18:00 - TRE VOCI „FOREVER”: JUBILEUSZ 10 LAT NA SCENIEkoncert zewnętrzny
07 APR, Mo, 21:00 - TRE VOCI „FOREVER”: JUBILEUSZ 10 LAT NA SCENIEkoncert zewnętrzny
08APR '25Di, 12:00
KonsonanzenKammerkonzertfür Senioren
10APR '25Do, 19:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaVernissage
11APR '25Fr, 14:00
11APR '25Fr, 15:00
11APR '25Fr, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025Die Johannes-PassionSinfonisches Konzert
12APR '25Sa, 09:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 1 bis 2 Jahren mit Begleitpersonen
12APR '25Sa, 10:30
RANIUTTOWorkshops für Kinder im Alter von 3 bis 4 Jahren mit Begleitpersonen
12APR '25Sa, 12:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 5 bis 6 Jahren mit Begleitpersonen
12APR '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
12APR '25Sa, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
13APR '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
13APR '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
13APR '25So, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025Die Johannes-PassionSinfonisches Konzert
14 APR, Mo, 20:00 - MATT DUSK – BACK IN TOWNkoncert zewnętrzny
16 APR, Mi, 19:30 - GRUBSON MTV Unplugged [ODWOŁANY]koncert zewnętrzny
23APR '25Mi, 19:00
KAMMERKONZERTE | Misterioso 2024/2025In WesteuropaKammerkonzert
HEUTE25 APRFr, 14:00
HEUTE25 APRFr, 15:00
HEUTE25 APRFr, 16:00
HEUTE25 APRFr, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025 | DENKMÄLER DER SINFONIKDenkmäler der Sinfonik - BrahmsSinfonisches Konzert
MORGEN26 APRSa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
MORGEN26 APRSa, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
MORGEN26 APRSa, 20:00
ELEKTRONISCHES KONZERTE | SundLab 2024/2025French Love | Thylacine
Event CANCELLED
Elektronisches Konzert
27APR '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
27APR '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
27APR '25So, 19:00
FILHARMONIA LIGHT | Brillante 2024/2025Zielono miKonzert
28 APR, Mo, 19:00 - HEROES ORCHESTRA – PREZYDENCJA 2025koncert zewnętrzny
29 APR, Di, 19:00 - NATALIA KUKULSKAkoncert zewnętrzny
30 APR, Mi, 19:00 - RAY WILSON – GENESIS CLASSICkoncert zewnętrzny
Mai 2025
02MAI '25Fr, 12:00
02MAI '25Fr, 13:00
02MAI '25Fr, 14:00
02MAI '25Fr, 15:00
03 MAI, Sa, 19:00 - 7 CUDÓW / KONCERT FINAŁOWY SZCZECIN CLASSICkoncert zewnętrzny
04MAI '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
04MAI '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
04 MAI, So, 18:00 - STARE DOBRE MAŁŻEŃSTWOkoncert zewnętrzny
05MAI '25Mo, 10:00
Kultura pod presją | KonferencjaMitorganisierte Veranstaltung
09MAI '25Fr, 14:00
09MAI '25Fr, 15:00
09MAI '25Fr, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025I'm Back in Town!Sinfonisches Konzert
10MAI '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
10MAI '25Sa, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
10MAI '25Sa, 17:00
11MAI '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
11MAI '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
12MAI '25Mo, 19:00
JAZZ KONZERTE | Espressivo 2024/2025Budyń o smaku MickiewiczaJazzkonzert
15MAI '25Do, 19:00
WELTMUSIK | RUBATO 2024/2025Orient ExpressWeltmusik- Konzert
16MAI '25Fr, 14:00
16MAI '25Fr, 15:00
16MAI '25Fr, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025Duell der EpochenSinfonisches Konzert
17MAI '25Sa, 09:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 1 bis 2 Jahren mit Begleitpersonen
17MAI '25Sa, 10:30
RANIUTTOWorkshops für Kinder im Alter von 3 bis 4 Jahren mit Begleitpersonen
17MAI '25Sa, 12:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 5 bis 6 Jahren mit Begleitpersonen
17MAI '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
17MAI '25Sa, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
17MAI '25Sa, 18:00
Europejska Noc Muzeów19. Europejska Noc Muzeów
18MAI '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
18MAI '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
18 MAI, So, 18:00 - MICHAŁ BAJOR – NO, A JA?koncert zewnętrzny
21MAI '25Mi, 19:00
KAMMERKONZERTE | Misterioso 2024/2025Theorie der neuen MusikKammerkonzert
22MAI '25Do, 10:00
Schulkonzerte 2024/2025Falls?Schulkonzertfür Jugendliche ab dem 14. Lebensjahr
22MAI '25Do, 12:00
Schulkonzerte 2024/2025Falls?Schulkonzertfür Jugendliche ab dem 14. Lebensjahr
23MAI '25Fr, 14:00
23MAI '25Fr, 15:00
23MAI '25Fr, 19:00
GÄSTE IN DER PHILHARMONIE IN SZCZECINGoldberg-VariationenErwägungsgrund
24MAI '25Sa, 09:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 1 bis 2 Jahren mit Begleitpersonen
24MAI '25Sa, 10:30
RANIUTTOWorkshops für Kinder im Alter von 3 bis 4 Jahren mit Begleitpersonen
24MAI '25Sa, 12:00
RANIUTTOWorkshopsfür Kinder im Alter von 5 bis 6 Jahren mit Begleitpersonen
24MAI '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
24MAI '25Sa, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
25MAI '25So, 11:00
Akademie für junge Musikfreunde | Lehrreiche FamilienkonzerteUnd wenn das Orchester keine Lust mehr hat, allein zu spielen...Konzertfür Kinder mit Begleitpersonen
25MAI '25So, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
25MAI '25So, 12:00
Art.RoomZ miłości do SzczecinaAusstellung
26MAI '25Mo, 10:00
Donuta entdecktKammerkonzertfür Kinder im Vorschul- und frühen Schulalter
26MAI '25Mo, 12:00
Donuta entdecktKammerkonzertfür Kinder im Vorschul- und frühen Schulalter
26 MAI, Mo, 19:00 - KRÓLOWE – KOBIECA MUZYKA WSZECH CZASÓWkoncert zewnętrzny
27MAI '25Di, 12:00
KonsonanzenKammerkonzertfür Senioren
27 MAI, Di, 19:00 - SKALDOWIE [PRZENIESIONY Z 25.01.2025]koncert zewnętrzny
30MAI '25Fr, 11:00
30MAI '25Fr, 14:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Powróćmy do piosenkiWarsztaty wokalnefür Senioren
30MAI '25Fr, 16:00
30MAI '25Fr, 18:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025„Pieśń buntu”Projekcja filmu
30MAI '25Fr, 19:00
Sinfonische Konzerte | Grandioso 2024/2025 | Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Romantisch, sehr romantischSinfonisches Konzert
30MAI '25Fr, 19:30
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Muzyka protestuDiskussion
31MAI '25Sa, 12:00
Galerie auf der 4. EtageHELMUT NEWTON. MUSIC & PORTRAITSAusstellung
31MAI '25Sa, 12:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Kołysanki, mruczanki, lulajkiWarsztaty dla rodziców oczekujących i z dziećmi do 3. roku życia
31MAI '25Sa, 13:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Sounds of the futureVernissage
31MAI '25Sa, 14:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Powróćmy do piosenkiWarsztaty wokalnefür Senioren
31MAI '25Sa, 17:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Fajfy | Potańcówka w FilharmoniiEine Tanzparty
31MAI '25Sa, 21:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki 2025Cross generation silent disco
2025
REPERTOIRE