Muzyka Rodziny Lassaków „Heliosów” z Zakopanego

Rodzina Lassaków „Heliosów” z Zakopanego kontynuuje bogate, wielopokoleniowe tradycje gry muzyki góralskiej z regionu Skalnego Podhala. Są laureatami pierwszych miejsc w konkursach muzyki ludowej: I miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel w Kazimierzu Dolnym (2023), I miejsce na „Dziadońcynym Graniu” w Bukowinie Tatrzańskiej (2022), I miejsce w Konkursie Muzyk Podhalańskich w Nowym Targu (2023), I miejsce w Konkursie „Muzykowanie na Duchową nutę” w Czarnym Dunajcu (2023), I nagroda na „Przednówku w Polanach” w Kościelisku (2013). Rodzina bierze czynny udział w uroczystościach kościelnych, działalności Związku Podhalan i w licznych wydarzeniach kulturalnych na Podhalu, w kraju i za granicą.

Halina Maciata-Lassak jest prymistką, etnomuzykologiem, jurorem konkursów ludowych (m.in. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem), pedagogiem dwujęzycznym, wieloletnim instruktorem muzyki i prymistką zespołów regionalnych oraz nauczycielem gry muzyki góralskiej na skrzypcach. Swoją pracę magisterską na Uniwersytecie Jagiellońskim poświęciła piszczałce bezotworowej na Podhalu. W wieku 10 lat wygrała „Sabałowe Bajania”. Jest laureatką: „I Dziadońcynego Grania”, Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu, Konkursu Kapel „Na Góralską Nutę” w Chicago.

Tomasz Lassak to muzykant i bardzo ceniony śpiewak, znany z pięknego śpiewu pytackiego. Jest absolwentem Technikum Budownictwa Regionalnego, wiernie kontynuującym góralskie tradycje architektoniczne. Wygrywał odbywające się przy Jesieni Tatrzańskiej w Zakopanem konkursy śpiewu pytackiego. W 2023 r. zdobył Złoty Polaniorski Zbyrcok w konkursie śpiewu pasterskiego solo na „Przednówku w Polanach”. Był solistą opery góralskiej „Ojciec Święty Jan Paweł II na Podhalu”, której wystawienia odbyły się m.in. w Teatrze Narodowym, Operze Krakowskiej i Teatrze Capranica w Rzymie.

Katarzyna Lassak jest absolwentką Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie skrzypiec prof. Janusza Wawrowskiego, pod którego kierunkiem w 2022 r. obroniła z wyróżnieniem swoją pracę doktorską. Nagrała z Orkiestrą Polskiego Radia zapomniany II Koncert skrzypcowy „Góralski” J.A. Maklakiewicza. Występowała jako solistka z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Zielonogórskiej na 30. Festiwalu Smyczkowym „Mistrzowie polskiej wiolinistyki”. W 2022 r. Muzyka Rodziny Lassaków „Heliosów” wzięła udział w koncercie „Inspiracje kompozytorów folklorem góralskim” w Zakopanem, podczas którego zagrała tradycyjne „nuty” góralskie, będące ludowymi źródłami inspiracji kompozytorów, a Katarzyna Lassak wykonała z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie pod dyr. Michała Klauzy II Koncert skrzypcowy „Góralski”. Katarzyna Lassak zdobyła pierwsze miejsce w XVII Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym „Pamiętajmy o Osieckiej”. Jest prymistką i kultywuje tradycje gry muzyki góralskiej jako piąte pokolenie w rodzinie. Jako solistka instrumentalistka zdobywa główne nagrody w konkursach muzyki ludowej: GRAND PRIX – 'Sabałowe Gęśle' „dla najlepszego instrumentalisty za wierność tradycji w zakresie stylu gry, instrumentarium i prezentowanego repertuaru” – w Międzynarodowym Konkursie Kapel, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych im. Wł. Trebuni-Tutki (2023), I miejsce w Ogólnopolskim Konkursie „Sabałowe Bajania” w Bukowinie Tatrzańskiej (2023), I miejsce na Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu (2023), główna nagroda w Konkursie „Stefaniokowe nuty” w Leśnicy (2022), główna nagroda w Przeglądzie „Berdowe Muzykowanie” w Poroninie (2012).

Anna Lassak studiuje śpiew solowy na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie i ukończyła prawo na UKSW. Jest muzykantką obdarzoną pięknym głosem. Należy do Zespołu Regionalnego im. Klimka Bachledy z Zakopanego i wspólnie z grupą śpiewaczą tego zespołu jest laureatką „Przednówka w Polanach” w Kościelisku (I miejsce, 2017) oraz Międzynarodowego Konkursu Kapel, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych im. Władysława Trebuni-Tutki. Była solistką opery góralskiej „Ojciec Święty Jan Paweł II na Podhalu”. Występowała w Filharmonii Krakowskiej.

WIELOPOKOLENIOWE TRADYCJE
W rodzinie Lassaków, prapradziadek Szymon Lassak z Zębu grał na basach, był cieślą, w 1904 r. budował zabytkową Kaplicę w Jaszczurówce wg projektu Stanisława Witkiewicza. Jeden z jego synów, Franciszek Lassak „Helios” z Zakopanego (1902-1983) – wybitny prymista, cieśla i krawiec „portek” góralskich – przekazał swoje umiejętności synom i wnukom (Tomaszowi, Januszowi, Stanisławowi). W rodzinie Maciatów, muzykant, prymista Józef Maciata z Białego Dunajca (1925-1998) nauczył grać swoje dzieci (Halina Maciata-Lassak, Stanisław Maciata, Janina Lassak z domu Maciata, Anna Maciata). Był wszechstronnie utalentowanym stolarzem, grał w zespołach regionalnych i uczył dzieci z Białego Dunajca gry na skrzypcach. Pierwsza wzmianka źródłowa o rodzie Maciata z Białego Dunajca pojawia się w 1621 roku. Mówiąc o tradycjach muzycznych w rodzinie Maciatów wydaje się celowe podkreślenie wartości zabytku ikonograficznego, pochodzącego z 1809 roku (!). Jest to rycina autorstwa Blumenfelda, która przedstawia dwóch muzykantów z Białego Dunajca o nazwisku Maciata. Są to Jan Maciata grający na piszczałce i Tomasz Maciata grający na kozie (dudach podhalańskich).


---
Na zdjęciu Muzyka Rodziny Lassaków „Heliosów” z Zakopanego, od lewej: Anna, Tomasz, Katarzyna i Halina